Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы халықтың мемлекеттегі билікке қатысуын қамтамасыз ететін негізгі институттарды – референдум мен сайлауды – айқындайды. Бұл институттар демократиялық қоғамның негізгі тірегі болып саналады және азаматтардың мемлекеттік шешім қабылдау процесіне тікелей қатысуына құқықтық негіз береді.
Референдум – азаматтардың маңызды мемлекеттік және қоғамдық мәселелер бойынша тікелей шешім қабылдау құралы. Конституция бойынша референдум арқылы халық өз пікірімен заң жобаларына, конституциялық өзгерістерге және маңызды саяси шешімдерге әсер ете алады. Бұл институт халықтың мемлекеттік билікке ықпалын нақты іске асыруға мүмкіндік береді.
Сайлау институты да мемлекеттік биліктің легитимдігін қамтамасыз ететін маңызды құрал болып табылады. Сайлау арқылы азаматтар Парламент, Президент және жергілікті өкілді органдар құрамын таңдай отырып, елдің саяси өміріне белсенді қатысады. Конституция сайлау процесінің ашық, әділ және тең негізде жүргізілуін қамтамасыз етеді, азаматтардың құқықтары мен еркіндігін қорғауды кепілдейді.
Осылайша, референдум мен сайлау институттары – халық пен мемлекет арасындағы сенімділікті нығайтып, демократиялық қағидаттарды жүзеге асырудың басты тетіктері болып табылады. Халық мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы ретінде қоғамдағы шешім қабылдау процесінде белсенді рөл атқарады.
