АҚШ Мемлекеттік хатшысы Орталық Азияның бес елінің сыртқы істер министрлерімен кездесті. Вашингтон бұл сапар арқылы өңірдегі ықпалын арттыруға ниетті.
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио дүйсенбі күні Өзбекстанда Орталық Азияның бес мемлекетінің өкілдерімен кездесті. Кездесулерден кейін жарияланған нақты нәтижелер әзірге шектеулі болғанымен, АҚШ билігі бұл сапарды Американың өңірдегі ықпалын кеңейтуге мүмкіндік ретінде бағалап отыр.
Жексенбі күні кешке Ұлы Жібек жолының тарихи қаласы Самарқанға келген Рубио дүйсенбі таңертең Өзбекстан, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Түрікменстанның сыртқы істер министрлерімен жүздесті. Кешке Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёевпен бірге асқа қатысып, АҚШ пен Өзбекстанның іскерлік кеңесі ұйымдастырған іс-шараға барды.
АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі табиғи ресурстарға бай, Ресей, Иран және Қытайдың ортасында орналасқан Орталық Азияны геосаяси бәсекенің маңызды аймағы ретінде қарастырады. Вашингтонның пікірінше, бұған дейін өңірге жеткілікті деңгейде назар аударылмаған.
АҚШ тарапы әсіресе Орталық Азиядағы сирек кездесетін минералдарға қол жеткізу мүмкіндігін кеңейтуге мүдделі. Мемлекеттік департаменттің мәліметінше, Марко Рубиомен бірге Самарқанға АҚШ-тың 200-ден астам кәсіпкері барған.
Дүйсенбі күні Регистан алаңын аралаған Рубио журналистерге берген түсініктемесінде АҚШ-тың мақсаты бәсекеге тең мүмкіндік қалыптастыру екенін айтты.
«Бұл — бәсекелестік. Біздің өнімдеріміз бен компанияларымыз бар, олар да өнім өндіреді. Біз әділ бәсекелестік пен мүмкіндік болғанын қалаймыз», — деді ол.
Рубионы жексенбі күні Самарқан әуежайында Өзбекстанның сыртқы істер министрі Бахтиёр Саидов қарсы алды. Қонаққа ұлттық киім киген екі әйел гүл шоғын ұсынған. Ал дүйсенбіде Регистан алаңында қонақтарды қарсы алу рәсімі ұйымдастырылып, көгершіндер ұшырылып, жергілікті музыка орындалды.
Сапар Украинадағы жағдай ушығып тұрған кезеңде өтті
Марко Рубионың Орталық Азияға сапары халықаралық қатынастар күрделенген кезеңге тұспа-тұс келді. Осыған байланысты журналистер одан Өзбекстанға бару уақытты тиімді пайдаланудың дұрыс жолы ма деп сұрады.
Дүйсенбі кешінде кәсіпкерлер алдында сөйлеген Рубио мұндай сынға жауап беріп, шетелдік сапарлар көбіне шұғыл дағдарыстарды шешуге бағытталатынын, ал ұзақ мерзімді байланыстар орнатуға да көңіл бөлу қажет екенін айтты.
«Әлемдегі проблемалы өңірлер мен елдерге, күрделі мәселелерге назар аударуды жалғастыруымыз керек. Бірақ бұл жаңа мүмкіндіктерді пайдалануға кедергі болмауы тиіс. Екеуін де қатар алып жүру қажет. АҚШ сияқты ірі әрі ықпалды мемлекет мұны істей алуы керек», — деді ол.
Вашингтон Киевке Ресейдің мұнай өңдеу зауыттарына жасалатын соққыларды тоқтатуға кеңес бергеннен кейін АҚШ пен Украина арасындағы қарым-қатынас шиеленісе түсті. Бұған қоса, АҚШ ішкі нарықтағы жанармай бағасын төмендету мақсатында Ресейден дизель отынын сатып алуға келіскен. Бұл шешім АҚШ-тағы аралық сайлау қарсаңында қабылданған.
Иранмен байланысты соғыстың да аяқталу белгілері байқалмайды. Сонымен қатар АҚШ-тың одақтасы Сауд Арабиясы Йемендегі хуситтермен қақтығысқа араласқан.
Еуропалық дипломаттар Рубионы Дональд Трампқа қарағанда Украинаны көбірек қолдайтын саясаткер ретінде бағалап келген. Алайда Самарқанда ол АҚШ президентінің ұстанымынан алшақ пікір білдірмеді. Рубио Украина президенті Владимир Зеленский соғысты аяқтауға басымдық беруі керек екенін айтып, АҚШ-тың Украинамен барлау мәліметтерін алмасуды тоқтатқаны туралы мәлімдемені жоққа шығарды.
Сонымен қатар Орталық Азиядағы посткеңестік мемлекеттердің кейбірі Вашингтонмен дипломатиялық және экономикалық байланыстарын тереңдетіп жатқаны байқалады.
Дереккөз: Reuters
